Arganolie en de berbers

De productie en consumptie van arganolie heeft een rijk verleden. Wanneer we in de geschiedenis duiken van arganolie, komen we uit bij de Berbers. Of nog specifieker: de Berbervrouwen. De Berbervrouwen, de allereerste producenten van arganolie, is waar het duizenden jaren terug allemaal begon. Zij zijn de ontdekkers van de bijzondere eigenschappen van de olie. Niet door de olie wetenschappelijk te onderzoeken, maar simpelweg door de olie te gebruiken. Het is ook niet voor niets dat de naam ‘Boom der schoonheid’, die verwijst naar de arganboom, door deze Berbervrouwen is bedacht. Arganolie is een olie met vele toepassingen, zo ontdekten de Berbers. De Berberstam gebruikte de arganolie niet alleen voor cosmetische doeleinden, maar ook voor medicinale doeleinden. De olie werd zelfs in gebruik genomen voor medicinale doeleinden. Vandaag de dag is de positieve werking van arganolie wetenschappelijk onderzocht en bevestigd.

Vrije en edele mannen

Nog voordat de Arabieren in Marokko kwamen wonen, waren de Berbers al inwoner van dit land. Er wordt aangenomen dat de cultuur van de Berbers al zo’n 4000 jaar bestaat, zo ook de tradities. De Berbers noemden zich ook wel ‘Amaziah’ of ‘Imazighen’. Vrij vertaalt betekent dit ‘vrije en edele mannen’.

Traditioneel productieproces

Het traditionele productieproces van arganolie is zeer arbeidsintensief. Het hele proces – van het plukken van de vruchten tot het persen van de olie – duurde wel 22 uur. Het produceren van arganolie vindt van oudsher plaats in het zuiden van Marokko. Dit is immers de enige plek waar de arganboom groeit. In dit droge, warme en bergachtige landschap, verzamelden de Berbervrouwen rijpe vruchten van de arganboom.

Zij braken de schil door met twee stenen op de harde vrucht te slaan. Het splijten van de schil vereiste veel kracht van de Berbervrouwen.

Na het verwijderen van het vruchtvlees, werden de arganpitten uit de vrucht gehaald. Elke vrucht bevat slechts 2 à 3 pitten en hier was het de Berbervrouwen allemaal om te doen. Deze pitten zitten namelijk boordevol arganolie.

Voordat deze olie te gebruiken was, moest er nog wel het één en ander gebeuren. Om de arganolie uit de pitten te persen, werd er een stenen handmolen gebruikt.

De substantie werd vervolgens gekneed, waarna de arganolie tevoorschijn kwam.

Marokkaanse coöperaties

De productie van arganolie wordt al eeuwen beheerd en uitgevoerd door Berberstammen. Van oudsher werkten Marokkaanse vrouwen voornamelijk binnenshuis, maar de tijden veranderden. De vraag naar arganolie nam toe, en vrouwen kregen een belangrijke rol gekregen in het productieproces. Berbervrouwen begonnen met het oprichten van Marokkaanse coöperaties, welke nog steeds bestaan. Deze coöperaties bestaan uitsluitend uit vrouwen. Deze vrouwen werken samen aan het behoud van de arganbomen en zorgen voor een duurzaam productieproces.

Goed voor de status van Berbervrouwen

Deze Marokkaanse vrouwencoöperaties hebben nog meer voordelen. Zo zijn de coöperaties zeer nuttig voor de sociale en economische status van de Berbervrouwen die in de buurt van arganboomgaarden wonen. De vrouwen die in zo’n Marokkaanse coöperatie werkzaam zijn, beschikken dankzij de coöperaties over een bron van inkomsten. Zo kunnen zij hun gezin in levensonderhoud voorzien. Deze vrouwencoöperaties zijn dus van positieve invloed op het leven van duizenden gezinnen in Marokko.

World Heritage list

Aangezien de arganolie van grote waarde is, zou je verwachten dat mensen respectvol met de arganbomen omgaan. Helaas dacht niet iedereen er zo over. In de afgelopen 100 jaar zijn er ongeveer 10 miljoen bomen gekapt. Op dit moment groeien er nog zo’n 20 miljoen bomen. Voor deze bomen wordt gelukkig goed gezorgd. Tegenwoordig is het verboden om arganbomen te kappen en ligt hier zelfs een hoge straf op. Dit neemt niet weg dat de arganboom nog steeds met uitsterven wordt bedreigd. Daarom heeft UNESCO in 1999 besloten om deze bijzondere boom toe te voegen aan de UNESCO Werelderfgoedlijst: de World Heritage List in het Engels. Ook proberen diverse andere organisaties alles wat ze kunnen om verdere afname van het aantal arganbomen tegen te gaan. Hierdoor kunnen wij hopelijk nog lang blijven genieten van de bijzondere en positieve eigenschappen van arganolie.